Olijfolie bewaren: zo blijft hij goed

Olijfolie heeft drie vijanden: licht, warmte en lucht. Bewaar je olie in een donkere kast, niet naast het fornuis, met de dop er goed op. Koop hem in blik of donker glas, en maak een geopende fles binnen een paar weken op. Dan proef je de olie zoals hij bedoeld is.

Waarom olie ouder wordt

Olijfolie is vers sap van een vrucht. Vanaf het moment dat hij gemaakt is, reageert hij langzaam met zuurstof. Daardoor verdwijnt eerst de frisse geur van gras en groen blad. Daarna wordt de olie vlak, en uiteindelijk ranzig. Je ruikt dat aan een geur van oude nootjes, crayons of stopverf.

Dat proces kun je niet stoppen, maar wel flink vertragen. Licht, warmte en lucht maken het sneller. Dus: donker, koel en dicht. Niet voor niets moet op elke fles vierge olie staan dat je hem buiten licht en warmte bewaart.

Licht: kies blik of donker glas

Licht, ook gewoon daglicht en het licht in een winkel, versnelt het ouder worden van olie. Een heldere glazen fles op de vensterbank ziet er mooi uit, maar is de slechtste plek voor je olie.

Blik houdt al het licht tegen. Daarom zit veel olie in blik, vooral grotere hoeveelheden. Donker glas, bruin of donkergroen, houdt een deel van het licht tegen, maar niet alles. Zet ook een donkere fles dus liever in een kast. Koop je olie in helder glas, bewaar de fles dan in de kast of in de doos waarin hij kwam.

Warmte: niet naast het fornuis

De handigste plek voor olie is vaak vlak naast het fornuis. Helaas is dat ook een van de warmste plekken in de keuken. Warmte versnelt alles wat de olie ouder maakt.

Een kastje dat niet tegen de oven of de vaatwasser aan zit, is beter. Gewone kamertemperatuur is prima. Koeler is nog beter, als het maar niet warm wordt.

En de koelkast?

Dat hoeft niet. In de koelkast wordt olijfolie troebel en soms dik of vlokkig. Dat is niet erg: bij kamertemperatuur wordt hij weer helder en vloeibaar. Maar het is onhandig, want je moet hem steeds laten opwarmen voor je kunt schenken. Een koele, donkere kast is genoeg.

Lucht: dop erop, en niet te lang open

Zuurstof is de derde vijand. Zodra je een fles opent, komt er lucht bij de olie. Hoe leger de fles wordt, hoe meer lucht erin zit. Daarom gaat een halflege fles sneller achteruit dan een volle.

Een paar gewoontes helpen:

• Doe de dop direct weer dicht na het schenken. Een schenktuit zonder dop laat steeds lucht binnen.
• Maak een geopende fles liefst binnen een paar weken op, en zeker binnen twee maanden.
• Gebruik je weinig olie, koop dan kleinere flessen. Liever twee keer een kleine fles dan een grote die maanden openstaat.
• Koop je een groot blik, schenk dan een deel over in een kleine, donkere fles voor dagelijks gebruik en houd het blik dicht.

Hoe lang blijft olie goed?

Een dichte fles of blik die goed bewaard wordt, smaakt vaak nog mooi tot twaalf tot achttien maanden na de oogst. Daarna is hij niet meteen slecht, maar de frisse smaak is dan wel minder. Kijk daarom bij het kopen naar het oogstjaar, niet alleen naar de houdbaarheidsdatum.

Een geopende fles gaat sneller. Na een paar maanden open is de olie vaak merkbaar vlakker.

Ruiken is de beste test

Twijfel je of je olie nog goed is? Schenk een klein beetje in een glas en ruik eraan.

• Ruikt hij fris, naar gras, blad, tomaat, artisjok of fruit: prima.
• Ruikt hij vlak, naar bijna niets: over zijn beste tijd. Om mee te bakken kun je hem nog opmaken.
• Ruikt hij naar oude nootjes, crayons, stopverf of oude boter: ranzig. Die olie gebruik je beter niet meer.

Kort samengevat

Donker, koel en dicht. Blik of donker glas. Niet naast het fornuis. En een open fles maak je binnen een paar weken op. Meer is er niet nodig om je olie goed te houden.